Na śnieg najlepiej ubrać się warstwowo: bielizna termoaktywna odprowadza pot, warstwa izolacyjna zatrzymuje ciepło, a kurtka i spodnie z membraną chronią przed wiatrem, śniegiem i wilgocią. Liczba warstw zależy od aktywności – na sankach przyda się więcej izolacji, podczas jazdy na nartach ważniejsza będzie oddychalność.

Na czym polega ubieranie „na cebulkę”?

System warstwowy pozwala regulować temperaturę bez zdejmowania całego stroju. Gdy zaczynasz marznąć, możesz dołożyć warstwę. Kiedy intensywny ruch powoduje wzrost temperatury, wystarczy rozpiąć kurtkę albo zdjąć polar. To lepsze rozwiązanie niż jeden bardzo gruby sweter, który szybko prowadzi do przegrzania.

Podstawowy zestaw składa się z trzech warstw:

  • Warstwa bazowa – bielizna termoaktywna przylega do ciała i odprowadza pot na zewnątrz. Może być wykonana z materiału syntetycznego albo wełny merynosów.
  • Warstwa izolacyjna – polar, cienka bluza techniczna lub ocieplina zatrzymuje ogrzane powietrze i ogranicza utratę ciepła.
  • Warstwa zewnętrzna – kurtka i spodnie z membraną chronią przed wiatrem, opadami oraz mokrym śniegiem, a przy tym mogą odprowadzać parę wodną.

Bawełna nie powinna być pierwszą warstwą. Wchłania pot i długo schnie. Mokry podkoszulek przy skórze odbiera ciepło, więc podczas postoju lub przy silnym wietrze może szybko doprowadzić do wychłodzenia. Z tego samego powodu bawełniana bluza jako warstwa środkowa osłabia działanie nawet dobrej kurtki z membraną.

Najlepszy ubiór na śnieg nie jest najgrubszy. Powinien utrzymywać ciało w cieple, ale nie zatrzymywać wilgoci przy skórze.

Co oznaczają parametry membrany?

Membrana jest częścią laminatu, czyli połączonych warstw materiału. Jej zadaniem jest ograniczenie przenikania kropelek wody z zewnątrz i umożliwienie wydostawania się pary wodnej produkowanej przez ciało. Na metkach najczęściej znajdziesz dwie wartości: wodoodporność i oddychalność.

Wodoodporność podaje się w milimetrach słupa wody, na przykład 10 000 mm. Im wyższa wartość, tym większy nacisk wody materiał może wytrzymać, zanim zacznie przemakać. Oddychalność określa ilość pary wodnej odprowadzanej w ciągu 24 godzin z powierzchni 1 m² i jest zapisywana między innymi jako 10 000 g/m²/24 h.

Podane liczby są orientacyjne, ponieważ sposób pomiaru może różnić się między producentami. Wyższy parametr nie zawsze będzie potrzebny amatorowi. Przy spokojnym spacerze ważniejsza może być ochrona przed opadami, natomiast narciarzowi bardziej przyda się wysoka oddychalność, ponieważ podczas ruchu wytwarza więcej ciepła i potu.

Poziom aktywności Wodoodporność Oddychalność Rekomendowane zastosowanie
Niska około 5 000 mm około 5 000 g/m²/24 h Spacer, krótka zabawa na śniegu, suche warunki
Średnia około 10 000 mm około 10 000 g/m²/24 h Sanki, dłuższa zabawa, rekreacyjna jazda na nartach
Wysoka około 15 000–20 000 mm około 15 000–20 000 g/m²/24 h Intensywna jazda, mokry śnieg, silny wiatr i długie przebywanie na zewnątrz

Membrana nie zastąpi właściwego systemu warstw. Jeśli pod kurtką znajduje się mokra bawełna albo bardzo gruby, słabo oddychający polar, para będzie miała trudność z wydostaniem się na zewnątrz. Odzież może wtedy sprawiać wrażenie nieprzewiewnej, mimo dobrych parametrów na metce.

Jak dobrać ubiór do aktywności?

Sanki i zabawa z dzieckiem

Podczas jazdy na sankach dziecko często przeplata ruch z siedzeniem lub leżeniem na śniegu. W takim przypadku potrzebuje nieco więcej izolacji niż narciarz, który niemal cały czas pozostaje w ruchu. Sprawdzi się bielizna termoaktywna, cienka warstwa polarowa i nieprzemakalny kombinezon albo zestaw kurtka plus spodnie narciarskie.

Spodnie powinny mieć wysoki stan lub regulowane szelki. Nogawki z wewnętrznym zabezpieczeniem ograniczają dostawanie się śniegu do butów. U młodszych dzieci jednoczęściowy kombinezon dobrze chroni plecy, ale starszemu dziecku zestaw dwuczęściowy może ułatwić samodzielne korzystanie z toalety.

Narty i intensywny ruch

Na nartach zwykle wystarczą lżejsze warstwy. Bielizna termoaktywna, cienki polar lub bluza techniczna, a na wierzchu kurtka i spodnie z membraną zapewniają większą swobodę niż grubo ocieplony strój. Przy mrozie można dołożyć cienką warstwę izolacyjną zamiast kupować bardzo grubą kurtkę.

W czasie jazdy dobrze korzystać z wywietrzników w kurtce i rozpiąć je, zanim pojawi się pot. Gdy odzież nasiąknie od środka, po zatrzymaniu szybko traci właściwości izolacyjne.

Na co uważać przy dziecku?

Dziecka nie należy ubierać „na zapas”. Maluch może mieć na sobie więcej izolacji niż aktywny dorosły, ale nadmiar warstw ogranicza ruch i sprzyja przegrzaniu. Co jakiś czas sprawdź kark lub plecy. Lekko ciepła skóra jest prawidłowym sygnałem. Mokre plecy oznaczają, że trzeba zmniejszyć liczbę warstw, rozpiąć kurtkę albo zrobić przerwę w cieple.

Przed wyjściem przy bardzo niskiej temperaturze, silnym wietrze lub długim postoju warto zaplanować dodatkową warstwę i suche ubrania na zmianę. Przegrzanie i późniejsze wychłodzenie są równie niekorzystne jak wyjście w zbyt cienkim stroju.

Jakie akcesoria przydają się na śniegu?

Akcesoria decydują o komforcie szczególnie wtedy, gdy odzież jest już dobrze dobrana. Najważniejsze są:

  • Kominiarka pod kask – cienka i bezszwowa chroni uszy oraz kark, nie tworząc dużej warstwy pod kaskiem. Zwykła gruba czapka może pogorszyć dopasowanie i bezpieczeństwo kasku.
  • Rękawice – powinny być wodoodporne, ocieplane i wystarczająco długie, aby zachodziły na rękawy. Dla małych dzieci cieplejsze bywają modele jednopalczaste.
  • Skarpety narciarskie – odprowadzają wilgoć i sięgają wyżej niż zwykłe skarpety. Nie zakładaj kilku grubych par, jeśli powodują ucisk w bucie.
  • Komin – uszczelnia okolice szyi i chroni twarz przed wiatrem. Jest wygodniejszy niż długi szalik, który może się rozwiązać podczas zabawy.
  • Gogle i kask – gogle ograniczają wpływ wiatru i opadów, a kask powinien stabilnie przylegać do głowy bez ucisku.

Najczęstsze błędy podczas ubierania na śnieg

Najwięcej problemów wynika nie z braku ciepłej odzieży, lecz z niewłaściwego połączenia jej elementów. Szczególnie często pojawiają się te błędy:

  • zakładanie bawełnianego podkoszulka jako warstwy bezpośrednio przy skórze,
  • wybieranie bardzo grubej kurtki lub polara zamiast kilku lżejszych warstw,
  • ubieranie dziecka tak ciepło, że po kilku minutach ma mokre plecy,
  • zakładanie grubej czapki pod kask, co pogarsza jego dopasowanie,
  • noszenie kilku par skarpet powodujących ucisk i ograniczających krążenie w stopach.

Odzież techniczną pierz zgodnie z metką. Przy elementach z membraną nie stosuj zmiękczaczy, ponieważ mogą ograniczać jej działanie. Do prania i impregnacji wybieraj środki przeznaczone do tego typu materiałów.

Lista kontrolna przed wyjściem

Przed wyjściem na śnieg sprawdź kilka podstawowych rzeczy:

  • Warstwa bazowa jest sucha i nie zawiera bawełny.
  • Liczba warstw odpowiada temperaturze oraz planowanej aktywności.
  • Kurtka i spodnie chronią przed wiatrem i mokrym śniegiem.
  • Rękawice, skarpety i obuwie nie uciskają i nie są wilgotne.
  • Kask i gogle są prawidłowo dopasowane, a pod kaskiem znajduje się cienka kominiarka zamiast grubej czapki.
  • W plecaku lub kieszeni czekają zapasowe rękawice albo suchy komin.

Najprostsza zasada brzmi: ubierz się tak, aby odprowadzać wilgoć podczas ruchu i móc szybko dołożyć izolację podczas postoju. Na sankach wybierz więcej ochrony przed zimnem, a na nartach lżejszy, bardziej oddychający zestaw.