Wiatr może wyraźnie obniżyć temperaturę odczuwalną, nawet gdy termometr pokazuje kilka stopni na plusie. Dlatego liczy się nie sama grubość ubrania, lecz połączenie warstwy ocieplającej z barierą ograniczającą przewiewanie. Najbardziej uniwersalny zestaw to warstwa bazowa, izolacja i kurtka wiatroszczelna, które można regulować podczas ruchu.
Dlaczego wiatr tak mocno wychładza?
Organizm ogrzewa cienką warstwę powietrza znajdującą się przy skórze. Podmuchy usuwają ją i przyspieszają utratę ciepła, przez co temperatura odczuwalna spada szybciej niż wynikałoby to z samej temperatury powietrza. Zjawisko to często określa się jako chill factor.
W praktyce oznacza to, że gruby polar nie zawsze rozwiązuje problem. Jeśli materiał przepuszcza powietrze, wiatr może szybko odebrać ciepło zgromadzone między włóknami. Potrzebujesz więc dwóch różnych funkcji: izolacji oraz zewnętrznej bariery przeciwwiatrowej.
Bariera przeciwwiatrowa a izolacja – co założyć?
Polar przede wszystkim zatrzymuje ciepło, a softshell lub wiatrówka ograniczają przewiewanie. Te elementy nie zastępują się wzajemnie. W chłodny i wietrzny dzień najlepiej połączyć polar z warstwą zewnętrzną, zamiast wybierać wyłącznie najgrubsze ubranie.
| Cecha | Polar | Softshell |
|---|---|---|
| Ochrona przed chłodem | Dobra jako warstwa docieplająca | Umiarkowana, zależna od modelu |
| Ochrona przed wiatrem | Ograniczona | Dobra lub bardzo dobra |
| Oddychalność | Zwykle bardzo dobra | Dobra lub bardzo dobra, zależnie od konstrukcji |
| Zastosowanie | Warstwa izolacyjna | Warstwa zewnętrzna |
Polar sprawdzi się podczas spokojnego marszu w suchej, osłoniętej okolicy oraz jako warstwa pod kurtką. Na otwartej przestrzeni sam może nie wystarczyć. Softshell lepiej chroni przed podmuchami i krótką mżawką, ale przy długotrwałym deszczu nie zastępuje kurtki membranowej.
Trzeba też uwzględnić kompromis między wiatroszczelnością a oddychalnością. Im szczelniejsza bariera, tym większe znaczenie ma wentylacja i rozpinanie zamków podczas wysiłku.
Jak ubrać się w zależności od aktywności?
Intensywny marsz, rower i podejście
Podczas szybkiego marszu lub jazdy na rowerze organizm wytwarza dużo ciepła. Zbyt gruby polar może wtedy doprowadzić do przegrzania, a wilgotna od potu warstwa przy skórze zwiększy później odczucie chłodu. Na początek wybierz lekką warstwę bazową, cienką izolację albo sam lekki softshell, zależnie od siły wiatru.
System warstwowy powinien składać się z następujących elementów:
- Warstwa bazowa – odprowadza wilgoć od skóry. Na intensywny wysiłek lepiej sprawdza się materiał szybkoschnący niż bawełna.
- Warstwa izolacyjna – cienki polar zatrzymuje ciepło, gdy sama warstwa bazowa nie wystarcza.
- Bariera przeciwwiatrowa – softshell lub wiatrówka ogranicza przewiewanie na odsłoniętym terenie.
Nie czekaj z regulacją, aż ubranie całkowicie nasiąknie potem. Podczas podejścia rozepnij główny zamek, otwórz wywietrzniki pod pachami, jeśli kurtka je ma, albo zdejmij jedną warstwę przed stromym odcinkiem. Po wyjściu na grzbiet lub w mocniejszy wiatr ponownie się dopnij.
W trakcie intensywnej aktywności pomocne są takie zasady:
- Na początku marszu wybierz zestaw, w którym odczuwasz lekki chłód, ponieważ ciało szybko się rozgrzeje.
- Rozpinaj zamek zanim pojawi się intensywne pocenie.
- Przy silnym wietrze pozostaw warstwę zewnętrzną, ale ogranicz izolację, jeśli robi Ci się za gorąco.
- Po zatrzymaniu szybko załóż polar, ponieważ organizm przestaje produkować tyle ciepła co podczas ruchu.
Spokojny spacer i dłuższe przebywanie na zewnątrz
Podczas spokojnego spaceru wytwarzasz mniej ciepła, dlatego większe znaczenie ma izolacja i szczelność stroju. Przy chłodnej, wietrznej pogodzie sprawdzi się warstwa bazowa, polar oraz softshell. Jeśli wiatr jest umiarkowany, a temperatura dodatnia, wystarczy cieńsza wersja takiego zestawu.
Na postój nie czekaj do momentu, w którym zaczynasz marznąć. Załóż dodatkową warstwę od razu po zakończeniu marszu, szczególnie gdy ubranie przy skórze jest wilgotne. Dłuższy spacer po odsłoniętym terenie wymaga też lepszej ochrony szyi, dłoni i głowy niż krótki marsz wśród zabudowań.
Detale, które poprawiają ochronę przed wiatrem
O komforcie często decydują drobne elementy konstrukcyjne. Przed wyjściem sprawdź, czy kurtka jest przygotowana na podmuchy:
- Kaptur z regulacją powinien stabilnie przylegać do głowy i nie odsłaniać karku.
- Wysoki kołnierz lub stójka ogranicza napływ zimnego powietrza przy szyi.
- Ściągacze w mankietach zamykają przestrzeń przy nadgarstkach i nie pozwalają, aby wiatr dostawał się pod rękawy.
- Regulacja u dołu kurtki ogranicza podwiewanie od strony pleców i bioder.
- Listwa przeciwwiatrowa pod zamkiem zmniejsza przewiewanie przez główną część zapięcia.
Wybierając rozmiar, zostaw miejsce na cienką warstwę izolacyjną, ale nie dopuszczaj do nadmiaru luźnego materiału. Zbyt ciasny softshell ograniczy ruch i może spłaszczyć polar, a zbyt luźna kurtka będzie łatwiej wpuszczać zimne powietrze.
Najlepszy strój na wietrzną pogodę to taki, który możesz zmieniać w trakcie dnia. Na intensywny ruch postaw na oddychalność i lekką barierę, podczas spokojnego spaceru dołóż izolację, a na postoju szybko zabezpiecz się przed utratą ciepła.
